Vườn Quốc gia đầu tiên ở Việt Nam đạt danh hiệu Danh lục Xanh của IUCN

Mới đây, Vườn quốc gia (VQG) Cát Tiên đã được Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) công nhận đạt danh hiệu Danh lục xanh. Đây là Vườn Quốc gia đầu tiên và là đơn vị thứ hai ở Việt Nam đạt danh hiệu cao quý của IUCN.

Trước đó năm 2019, khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long (Ninh Bình) là đơn vị đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á được chứng nhận Danh lục xanh. Hiện Việt Nam có 10 vườn quốc gia, khu bảo tồn đang làm các thủ tục để được công nhận Danh lục xanh. Trong năm 2024, vườn quốc gia Bidoup – Núi Bà, Bạch Mã, Cúc Phương sẽ hoàn thiện hồ sơ đề xuất IUCN quốc tế công nhận.

VQG Cát Tiên thành lập vào năm 1978 với diện tích hơn 82.000 ha. Nơi đây có 1.729 loài động vật thuộc 238 họ, hơn 1.600 loài thực vật thuộc 710 họ. Trong đó có một số loài quý hiếm như voi châu Á, bò tót, chà vá chân đen, tê tê Java, cá sấu xiêm…

Danh lục xanh là bộ chỉ số đo lường sự thành công trong công tác bảo tồn, được khởi động tại Hội nghị Bảo tồn Thế giới IUCN 2016. Để vào Danh lục xanh, các khu bảo tồn phải đạt 17 tiêu chí với 50 chỉ số. Hơn 300 khu bảo tồn ở 60 quốc gia đã tham gia ứng tuyển.

VQG Cát Tiên đã đăng ký danh lục xanh tháng 9-2018, hồ sơ bắt đầu được xây dựng từ tháng 1-2022. Quá trình chứng nhận Danh lục xanh gồm ba giai đoạn: Đăng ký, ứng viên và chứng nhận. Các giai đoạn này được đánh giá bởi chuyên gia độc lập. Tại Việt Nam, nhóm chuyên gia được IUCN quốc tế phê duyệt bao gồm 11 thành viên trong và ngoài nước.

Theo ông Jake Brunner, Giám đốc IUCN khu vực hạ lưu sông Mekong, việc đạt được chứng nhận Danh lục xanh không chỉ là theo đuổi một danh hiệu mà thể hiện sự cam kết lâu dài và kiên trì. Quá trình thu thập bằng chứng chứng minh sự tuân thủ 17 tiêu chí của bộ tiêu chuẩn rất phức tạp. Hai trong ba danh hiệu Danh lục xanh ở Đông Nam Á thuộc về Việt Nam. Điều này thể hiện sự quyết tâm của Chính phủ trong việc nâng cao tiêu chuẩn quản lý các khu bảo tồn.

Tại sự kiện, ông Phạm Xuân Thịnh, Giám đốc VQG Cát Tiên chia sẻ: “Cát Tiên là Vườn Quốc gia đầu tiên ở Việt Nam đạt danh hiệu Danh lục Xanh của IUCN. Sự công nhận này thể hiện cam kết của chúng tôi trong công tác bảo tồn thiên nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học tại Việt Nam. Châu Á chiếm 50% số lượng các vườn quốc gia và khu bảo tồn được công nhận danh hiệu Danh lục Xanh trên toàn cầu. Việt Nam là một trong những quốc gia đầu tiên tại châu Á tham gia Danh lục Xanh (từ năm 2015), cùng với Trung Quốc và Hàn Quốc. Việc Vườn Quốc gia Cát Tiên đạt danh hiệu này đã đánh dấu một bước ngoặt cho công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học ở Việt Nam”.

Theo ông Phạm Xuân Thịnh, VQG Cát Tiên đã dành nhiều năm nỗ lực không ngừng để tiến tới danh hiệu Danh lục Xanh IUCN. Hành trình hướng tới Danh lục Xanh IUCN của VQG Cát Tiên bắt đầu với việc đánh giá các biện pháp bảo tồn, bao gồm bảo vệ các loài đang nguy cấp và gìn giữ sự đa dạng của hệ sinh thái nơi đây. Vườn đã tiến hành thực hiện các dự án phục hồi giám sát đa dạng sinh học, phục hồi sinh cảnh và bảo tồn loài.

Các chương trình và sáng kiến giáo dục môi trường đã được triển khai nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, đồng thời, thành viên cộng đồng địa phương cũng tham gia vào các hoạt động bảo tồn, mang lại cho họ cơ hội phát triển sinh kế bền vững.

Trong thời gian qua, VQG Cát Tiên đã tập trung tăng cường các hoạt động quản lý bằng cách tăng cường khả năng giám sát và thực thi. Vườn đã ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác tuần tra bảo vệ và giám sát động vật hoang dã. Đội ngũ nhân viên của vườn quốc gia thường xuyên được tập huấn tăng cường năng lực chuyên môn để quản lý và bảo vệ khu vực này một cách hiệu quả.

Đinh Nam