Phó Thủ tướng đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công

Theo Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tổng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2022 Thủ tướng Chính phủ giao cho 8 bộ ngành, cơ quan trung ương thuộc Tổ công tác số 2 là 3477 tỷ đồng (gồm: Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Thanh tra Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình Việt Nam).

Đến nay, các bộ ngành, cơ quan trung ương đã phân bổ, giao chi tiết cho từng nhiệm vụ, dự án gần 3218 tỷ đồng, đạt 92,54%, còn lại số chưa phân bổ là 259, 279 tỷ đồng.

Tính đến ngày 30/4/2022, tổng số vốn ngân sách nhà nước của 8 bộ ngành, cơ quan trung ương thuộc Tổ công tác số 2 đã giải ngân là 119,539 tỷ đồng, đạt 3,44% kế hoạch năm 2022, thấp hơn mức bình quân chung của cả nước (16,35%).

Ước giải ngân 5 tháng của 8 bộ ngành, cơ quan Trung ương tính đến 31/5/2022 khoảng 337,329 tỷ đồng, đạt 9,70% kế hoạch năm 2022 được Thủ tướng Chính phủ giao, vẫn thấp hơn nhiều mức bình quân chung của cả nước (20,27%).

Vẫn theo báo cáo, các khó khăn vướng mắc trong giải ngân vốn đầu tư công chủ yếu là do tình hình giá nguyên vật liệu tăng cao; vướng mắc trong bồi thường, giải phóng mặt bằng…Đối với các dự án khởi công mới, đa số các công trình đang trong giai đoạn đấu thầu và thương thảo hợp đồng.

Bên cạnh những nguyên nhân khách quan do tính đặc thù của các bộ ngành trung ương; thực hiện đầu tư công theo quy định của pháp luật nên cần thời gian;… thì nguyên nhân chủ quan là do công tác tổ chức thực hiện các dự án còn nhiều hạn chế.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và sự cố gắng của các bộ ngành trong triển khai giải ngân vốn đầu tư công trong thời gian qua.

Phó Thủ tướng cho biết, đến thời điểm 30/4/2022 còn 1 đơn vị chưa giải ngân được, nhưng đến 15/5, tất cả các đơn vị đã giải ngân. Tuy nhiên, các cơ quan có kết quả giải ngân cao nhất là Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tài chính cũng chỉ mới giải ngân được trên 10% số vốn được giao.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh VGP.

Phó Thủ tướng ngoài nguyên nhân khách quan ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công nêu trong báo cáo và ý kiến của các bộ ngành, đồng thời trao đổi làm rõ thêm về một số nguyên nhân như: Quy định của pháp luật về đầu tư công; thay đổi về cơ chế chính sách, nhất là thay đổi về mức ứng vốn hợp đồng; biến động của giá vật liệu xây dựng và nguyên, nhiên vật liệu, giá dịch vụ vận chuyển; đặc thù hệ thống tổ chức của một số cơ quan tổ chức ngành dọc; vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.

Về cơ chế chính sách, Phó Thủ tướng cho rằng, vướng mắc lớn nhất trong công tác đầu tư công hiện nay là do quy định quá chặt chẽ. Chúng ta muốn kế hoạch hóa nguồn vốn để sử dụng cho hiệu quả, đảm bảo không có nợ đọng. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện thì không thể chặt chẽ được như kế hoạch đề ra, bởi thực tiễn rất sinh động. Việc triển khai giải ngân vốn đầu tư công có liên quan đến nhiều cơ quan, quy trình thủ tục rất chặt chẽ, nên cần nhiều thời gian. Bên cạnh đó, các yếu tố như biến động của thị trường hay công tác giải phóng mặt bằng… cũng có những tác động. Chính vì vậy, quá trình thực hiện giải ngân vốn đầu tư công rất cần có sự linh hoạt, chủ động.

Về nguyên nhân chủ quan, Phó Thủ tướng cho rằng, công tác chuẩn bị đầu tư; lựa chọn nhà thầu; tổ chức nghiệm thu; năng lực của nhà thầu, năng lực của Ban quản lý dự án; dự báo, dự đoán chưa sát với diễn biến thực tế,… đã làm cho công tác giải ngân bị chậm.

Để khắc phục những nguyên nhân nêu trên, Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Tổng số vốn đầu tư công của 8 bộ ngành không nhiều, chỉ hơn 3400 tỷ đồng. Do đó, từng bộ ngành, cơ quan trung ương phải có kế hoạch giải ngân thật cụ thể đối với từng dự án.

Đồng thời, phải tiến hành thành lập các nhóm công tác, tổ công tác hoặc bố trí người trực tiếp kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở, thường xuyên nắm bắt tình hình, chủ động tháo gỡ khó khăn đối với từng dự án đầu tư công. Nếu sau một thời gian mà không có chuyển biến, phải có giải pháp giải quyết dứt điểm, tránh để bị động, sau này khó xử lý.

Trên cơ sở rà soát các dự án, nếu các bộ, ngành cam kết giải ngân 100% được thì tiếp tục nỗ lực để thực hiện theo đúng mục tiêu đề ra. Còn nếu không thể thực hiện được thì phải sớm đề xuất điều chuyển phù hợp.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị, các bộ ngành phải quan tâm thực hiện các thủ tục thanh toán đối với những hạng mục đã làm xong, có khối lượng, để bảo đảm tiến độ giải ngân.

Đối với những vướng mắc về thủ tục đầu tư, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ ngành phải tập trung đẩy nhanh tiến độ. Vấn đề gì thuộc trách nhiệm của bộ, ngành, cơ quan quyết định đầu tư thì phải chủ động thực hiện. Nếu vướng mắc liên quan đến bộ, ngành khác hoặc liên quan đến địa phương như công tác thẩm định, giải phóng mặt bằng,… cần tích cực, chủ động phối hợp để giải quyết.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cơ quan tham mưu của tổ công tác) tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, tổng hợp hoàn thiện dự thảo báo cáo của Tổ công tác, trong đó nêu rõ tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, vướng mắc, tồn tại, nguyên nhân, trách nhiệm của các cá nhân, đề xuất các giải pháp; tổng hợp với nội dung của các tổ công tác khác báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định.