Ngày 28-9, tiếp tục phiên họp thứ 26, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo nghị quyết của Quốc hội liên quan đến việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp (DN) bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu.

Thực hiện quyền đánh thuế của Việt Nam

Thuế tối thiểu toàn cầu là một loại thuế do Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) khởi xướng nhằm chống lại việc các tập đoàn đa quốc gia chuyển lợi nhuận sang nước có thuế suất thấp để tránh thuế, có hiệu lực từ ngày 1-1-2024. Thuế suất sẽ áp dụng là 15% với các công ty đa quốc gia có tổng doanh thu hợp nhất từ 750 triệu euro (tương đương khoảng 800 triệu USD) trở lên trong hai năm của bốn năm liền kề nhất.

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho hay Việt Nam ủng hộ áp dụng quy định thuế tối thiểu toàn cầu từ năm 2024, tạo cơ chế thuận lợi để khuyến khích các DN nộp bổ sung thuế tại Việt Nam. Tuy nhiên, thuế thu nhập DN bổ sung để chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu là khoản thuế mới, chưa quy định trong Luật Thuế thu nhập DN nên cần trình Quốc hội ban hành nghị quyết.

Theo tờ trình, DN có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đang được hưởng mức thuế suất DN dưới 15% sẽ phải nộp bổ sung thuế để đủ mức 15%. Rà soát của cơ quan thuế cho thấy có 122 công ty nước ngoài sẽ phải nộp bổ sung thuế. Hai khoản DN sẽ phải kê khai, nộp bổ sung là thuế nội địa đạt chuẩn (QDMTT) và tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu (IRR).

Giải trình thêm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc nhấn mạnh việc ban hành nghị quyết này để thực hiện quyền đánh thuế của Việt Nam với thuế tối thiểu toàn cầu mà OECD đã có chủ trương.

122 tập đoàn nước ngoài chịu ảnh hưởng

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay cơ quan thuế đã thực hiện rà soát các DN thuộc diện chịu thuế tối thiểu toàn cầu.

Theo đó, có 122 tập đoàn nước ngoài chịu ảnh hưởng của thuế tối thiểu toàn cầu. Nếu các nước có công ty mẹ đều áp thuế tối thiểu toàn cầu từ năm 2024, các nước này sẽ thu thêm phần thuế chênh lệch hơn 14.600 tỉ đồng trong năm 2024.

“Đây là quyền lợi của đất nước” – ông Phớc nói và phân tích nếu không đánh thuế, chúng ta từ bỏ quyền định thuế của mình, DN sẽ nộp phần nộp bổ sung về chính quốc, nơi đặt trụ sở chính của công ty mẹ.

“Việt Nam sẽ thất thu thuế, mất dòng đầu tư. Các DN khó có thể đầu tư tiếp khi bị cơ quan thuế ở nước đặt công ty mẹ truy thu” – ông Phớc nói thêm và cho biết Bộ Tài chính đang xây dựng nghị định quy định cụ thể, chặt chẽ, rõ ràng các nội dung. Dự thảo nghị định đang được lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan, phấn đấu ban hành trong tháng 12 để thuế này có hiệu lực từ ngày 1-1-2024.